ÜNAL KAYA, “Tanımadığımız Hemşehrimiz Kalmasın”

1 Şubat 2017
0 Yorum Yapıldı Yorum Yaz
302 defa okundu.

AMCA İLE YEĞEN

Bir asrı şiirlerle anlatan ve bir asra da ışık tutan danışmanlığını Türkçe Öğretmeni Murat Öter’in yaptığı ve Ercan Değirmenci tarafından hazırlanan “20.Yüzyılın Şairleri Amca İle Yeğen” Kitabı çıktı.

Kitabın adı “20.Yüzyılın Şairleri Amca İle Yeğen” Amca Âşık Seyfullah, yeğen ise Âşık Salih’tir.

Kırşehir’in sanat elçisi, Dünya Kırşehirliler Derneği Koordinasyon Başkanı Ünal KAYA, “Tanımadığımız hemşehrimiz kalmasın” diye her alanda faaliyet gösteren değerlerimizi bizlere tanıtarak onların Kırşehir için yaptığı çalışmaları bizlerle paylaşmaya devam ediyor. Ünal Kaya yaptığı basın açıklamasında: “Kırşehirlilerin bir değeri olan Âşık Seyfullah-Âşık Salih yaptığı çalışmalarını gün yüzüne çıkarmamız gerekiyordu.Bunların gün yüzüne çıkarılmasında büyük emeği olan Ercan Değirmenci hocamı kutluyorum.Kendileri bundan önce çıkardıkları kitapları hakkında baskıya girmeden bizleri bilgilendirmişti.Yapmış olduğu bu son eser hakikaten günümüz dünyasına ışık tutan ileri görüşlü şiirlerle doludur.Ercan DEĞİRMENCİ hocamız kitap ile alakalı bizlerle şu bilgileri paylaştı.

Âşık Seyfullah ve Âşık Salih, Kırşehir yöresinde halk şairleri ile tanınan Toklumen köyünde doğdular. Her iki şairde de âşıklık geleneği sülaleden gelmekteydi. Âşık Seyfullah ve Âşık Salih, yörede âşıklık geleneğinin doğmasına vesile olan Âşık Said’in de mensup olduğu Değirmenci ailesindendirler.

Toklumen köyünde âşıklık çınarının kökleri Âşık Said’dir. Yörede Âşık Seyfullah, âşıklık geleneğinin ikinci, Âşık Salih ise üçüncü temsilcisi olarak kabul edilir.

Bu kitabın çıkış noktası Âşık Salih’in, amcası Âşık Seyfulllah’a hitaben söylediği şiirdir.

Bu kitapta iki şairin yayınlanmış veya yayınlanmamış şiirlerinde: aşklarını, ağıtlarını, hasretlik duygularını, ayrılıklarını, nasihatlerini, toplumun bozulan düzenine yaptıkları eleştirilerini, şikâyetlerini kısaca 20.yüzyılın yaşantısını şiirlerde bulup 21.yüzyılın ipuçlarını göreceğiz. Amca ile yeğenin şiirlerindeki benzer veya farklı üslup, hayata bakış tarzları kitabın konusudur.

Bu kitaptaki şiirlerin büyük bir bölümü 1949 baskılı ”Toklumenli Âşık Seyfullah” ve 2016 baskılı “Kırşehirli Âşık Salih” adlı kitaplardan alınmıştır.

Halk şairleri, günlük toplum yaşantısı içinde gelişen ve o çevrede yaşayan insanları ilgilendiren bir takım olayları hicvederler. Bu bazen hafif bir taşlama, bazen de ağır bir yergidir. Halk şairleri zamanın gidişatını genel olarak eleştirirken bireysel taşlamalar da yaparlar. Bu taşlamalarda devlet yöneticileri, devlet memurları, medrese ve tekke mensupları, toprak sahipleri, tüccar ve her çeşit esnaf yerilir. Şahıslar bir tarafta mevki ve işlerine göre yerilirken, diğer yönden huy ve davranış özelliklerine göre de eleştirilir. Ayrıca hemen hemen bütün halk şairleri, içinde bulundukları zamandan ve zamane adını verdiğimiz yoz insanlardan şikâyet etmişlerdir.

Âşık Seyfullah ve Âşık Salih’in şiirlerinde taşlama nazım türüne rastlanmaktadır. Âşık Salih’te kişilerin yerilmesi öncelikli olmasına rağmen Âşık Seyfullah’ta bozuk toplum düzeni daha öncelikte yer almaktaydı.

Âşık Salih:

Torna üzerine sağlamdır işin

Aradım aşireti bulunmaz eşin

İstemem veresiye paramız peşin

Fertler tanrısına kul Tahir Usta

Âşık Seyfullah:

Hocalar fetvayı tersine verir

Ahkâm-ı şeriatın aksine yürür

Kurşun yarasına okur üfürür

Bozulmuş düzeni teli dünyanın

Türk Halk Edebiyatı nazım türlerinden birisi de güzellemedir. Bir kimseyi, bir güzeli, bir yeri, herhangi bir tabiat manzarasını övmek maksadıyla söylenen şiirlerdir. Güzellemelerde esas unsur güzelliktir. Anlatılan ister bir sevgili, ister herhangi bir insan veya tabiat manzarası olsun, şairin gayesi gördüğü güzelliği dile getirmektir.

Âşık Seyfullah ve Âşık Salih’in güzelleme türünde de şiirleri olmasına rağmen Âşık Seyfullah’ın şiirlerinde güzelleme nazım türü diğer türlere göre daha sık görülmektedir. Âşık Salih de güzelleme nazım türünde şiirler vermesine rağmen Âşık Seyfullah kadar sık değildir.

Âşık Seyfullah:

Peri midir bilmedim cismini

Bir levhada gösterdiler resmini

B.de Z.de ara dedi ismini

Bir simanın ismi bildim efendim

Âşık Salih:

Bağlamış başına ipek çar gördüm

Ak gerdan altında bir çift nar gördüm

Bahçesinde çiçek açmış har gördüm

Bir parola verdi gelecek gibi

Her iki şairde yaşadığı yerin güzelliklerini şiirlerinde ifade etmiştir.

Âşık Salih:

Yükseğinden suyun akar seslenir

Yâr gözünden akar kirpik ıslanır

Gönül muradına erse uslanır

Görünür Kepez’in Çal’ın Toklumen

Âşık Seyfullah:

Seyfullah bir daha uğrar mı yolum

Vasfını yazmaya acizdir dilim

Köyüm Toklumen’dir Kırşehir ilim

Mübarek toprağın taşın Kırşehir

Ölen kişilerin ardından duyulan acıyı, üzüntüyü dile getirmek için söylenen nazım türü olan ağıtlara Âşık Seyfullah ve Âşık Salih’in şiirlerinde rastlanmaktadır. Âşık Salih’in şiirlerinde ağıt Âşık Seyfullah’a göre daha ağırlıklıdır.

Âşık Seyfullah:

Nice görsem seni Derevek dağı

Ciğerimde bir incecik sızı var

Aşk ile geçirdim ömrümün çağı

Eteğinde bir yavrunun izi var

Âşık Salih:

İki çocuğu var kundakta biri

Açtılar tabutu ayvadan sarı

Yağdı başımıza boz dağın karı

Ela gözlüm teneşirde yundu gel

Bir şey öğretmek, bir düşüncenin yayılmasına çalışmak gibi amaçlarla söylenen nasihat nazım türüne Âşık Seyfullah ve Âşık Salih’in şiirlerinde rastlanmaktadır.

Âşık Salih:

Sen düşmana göz açtırma cephede

İmanlıyız koyma kalbi şüphede

Atam bize ne deki Kocatepe’de

Hakka bakan gözler kör olmaz oğlum

Âşık Seyfullah:

Size bir yadigâr ismim kalacak

Zannetme dünyada cismim kalacak

Bir kâğıt üstünde resmim kalacak

Bu âlem kimseye yâr olmaz oğlum

İki şairde de ahret inancı yüksektir.

Âşık Seyfullah:

Emrolur İsrafil’e üfürür Sûr’a

Es hitabı olur ol rüzükâre

Cümle zîrûh olan döşenir yere

Dünyaya göz yumup birden ayrılır

Âşık Salih:

Âşık Salih der ki korkarım sinden

Çok yönlü sualler sorulur benden

Öyle sarhoşum kalmayım dünden

Lisanlar değişik dili bilmezsin

İki şairde de insanların yaptıkları hataların bir gün hesabının sorulacağına dair inançları tamdır.

Âşık Seyfullah:

İmam yıkar seni kefene sarar

Ruhun avdet der cesede girer

Rabbini nebini bir melek sorar

Sağından solundan gelecek bir gün

Âşık Salih:

Can cesetten çıkar gider yerine

Gafil durma senedin yok yarına

Tamahkâr olup dalma derine

İğneden ipliğe sorulur bir gün

Elifnamelere, hem âşıkların hem de klasik şairlerin edebi eserlerinde rastlanmaktadır. Arap alfabesindeki harf sırasına uygun düşecek tarzda genellikle dize başlarına ilgili harfleri ve bu harflerle başlayan kelimeleri getirmek suretiyle değişik biçimlerde oluşturulan şiirlere verilen ad olarak nitelendirilir. Âşık Seyfulah’ta bu tür de şiirlere rastlanırken Âşık Salih’te rastlanmamaktadır.

Aşık Seyfullah’ın “ Feryadım Asumana” şiiri Elifnamelere verilecek en güzel örneklerdendir.

Elifle ahızardayım be bela oldu bana

Te tahammülsüz kalmışım bu gönül madun sana

Se sena etmez gönlümü feryadım asumana

Cim cemalin görmek isterse cami doldu gel

Âşıklar tarafından ortaya konulan ve insan hayatının ana rahmine düşmesinden ölümüne kadar olan safhalarının yaş kademelerine göre konu edildiği destanlara yaşname denir.

Âşık Seyfullah’ın on dört dörtlükten oluşan “İkrar Eyledim” şiiri yaşnamelere verilecek en güzel örneklerdendir.

Anamın rahminde dokuz ay kaldım

Emir verdin henüz dünyaya geldim

Kendimi bir ahsen surette buldum

Benzettin cismimi gılmane ya Rab!

Anamın südünü eylediğin gıda

Razzâk-u âlemsin sen gani Hüda

Üç yaşımda bana duyurdun seda

Erişti dizlerim dermana ya Rab!

Yedi yaşımda girdim ilim dersine

On iki de işim döndü tersine

On sekiz de girdim aşkın kursuna

Düştüm bülbül gibi figana ya Rab!

On dokuz da ateş düştü özüme

Rüyada bir sima çarptı gözüme

Yirmi de düzen verdim sazıma

Düştü garip başım sevdaya ya Rab!

Bir kaşı karaya meyil bağladım

Aşka düşüp ciğerimi dağladım

Yâri koyup gayri yâre ağladım

Beyhude bir kaşı kemane ya Rab!

Yaşım buldu şimdi elli üçünü

Gönül bildi isyanını suçunu

Bir ateş kapladı kalbin içini

Düştü gemim derin ummana ya Rab!

İhtiyarlık alâimi başladı

Âşık gönül maşukunu boşladı

Kahhar ismin ta kalbime işledi

Rahmetin bol bakma noksana ya Rab!” ifadelerini kullandı.

 

YORUMLAR Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı.. Belki İlk Yorumu Sen Yapmalısın..

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN

Nude straight boys with monster cocks gay Fucking the Nerd - straight, boys, Nude Nasty Gay fuck 1 - Nasty, fuck, Gay Blacks On Boys - Gay Bareback BBC Nasty Gay Fuck 08 - Blacks, On, Boys Blacks On Boys - Hardcore Interracial Gay Fuck Video 13 - Blacks, On, Boys Blacks On Boys - Nasty Hardcore Interracial Gay Fuck 02 - Boys, Blacks, On