“ŞEKER FABRİKALARI”NI ÇEVRELEYEN “BÜYÜK FOTOĞRAF”

23 Şubat 2018
0 Yorum Yapıldı Yorum Yaz
 “ŞEKER FABRİKALARI”NI ÇEVRELEYEN “BÜYÜK FOTOĞRAF”

“ŞEKER FABRİKALARI”NI ÇEVRELEYEN “BÜYÜK FOTOĞRAF”

  ANAP hükümet döneminde “Türkiye genelinde genel seçim öncesi tek yerel seçime” sahne oldu 18 Şubat 1990’da Kırşehir…

Ve bu seçimin tüm ülke genelinde “seçmen eğilimlerini” ortaya çıkarması yönüyle ciddi önem veren ANAP, seçim öncesi doğrusu Kırşehir’e bir “şeker” uzattı, ağzımızı tatlandıralım diye…

Dönemin Başbakanı Yıldırım Akbulut geldi ve temelini attı.

“Bir Seçimin Şeker’i idi Kırşehir için..

Kırşehirlilerin korkusu, şimdi bununda elinden buharlanıp uçması…

Okuyanlarını bile işsizlikten kendi memleketinde tutamayan, Petlas ve Şeker Fabrikasından sonra istihdama ciddi katkısı olan fabrikası bulunmayan ve sevdiği en güzel türküleri bozulamaktan gelen “bozlak” olan, “milletin adamı” dedikleri Adnan Menderes’in bile vaktinde siyasi kinleri uğruna “büyük bir vilayetken ilçe edip ufaladığı”, belini doğrultamayan bahtsız şehir düşünmesinde kim düşünsün şimdi?

Çiftçinin hali. Taşımacının hali işçinin ve ailelilerin hali, kooperatiflerin hali nice olur.?

***

Yıllık 4 milyar dolara yakın ekonomik büyüklük yaratan, aileleriyle birlikte 500 bin kişiyi oluşturan 100 binden fazla çiftçinin hayatını doğrudan etkileyen “şeker” konusunun toplumda bu denli ilgi çekmesi kuşkusuz normal.

Türkiye’de i 33 şeker fabrikasından 25’i kamuda. Bu fabrikalar için “son 7 yılda iki kez özelleştirme ihalesi açıldı”, Danıştay’ca iptal edildi

Öncesinde de  bizlere “şeker pancarı üretimini azaltın” dedirtilince,   çiftçimizin “pancar ekimine getirdiğimiz kota” da henüz hafızalarda taze..

Hemen de kota getirmiştik…

Hükümet kanadının sık sık dile getirdiği “200 bin pancar üreticisi aile ile AB’nin iki katına maliyetle üretim yapan şeker fabrikaları.” işi sadece “fabrika içi kar-zarar” boyutuyla değerlendirilip karar verilecek kadar “lokal” bir iş değil.

Şeker fabrikalarını çevreleyen “büyük fotoğraftan” bakıldığında manzara ileride “yanlış yaptık” demenin telafi edilemeyecek boyutlarını da içinde taşıyor.

***

Genç cumhuriyet, bu fabrikaları; tarımdan, hayvancılığa kooperatiflerden, bankacılığa uzanan bir zincirle bütünleşmiş bir sistem yarattı.

Ürettiği sadece “şeker” değildi.

Etrafında kooperatifler örgütlendi. Küspesi yem oldu hayvancılığı geliştirdi

“200 bin pancar üreticisi aile”,”25 bin fabrika işçisiOrta Anadolu  bozkırlarına aile boyu çapaya gelen Güneydoğulu tarla emekçileri…   50-60 bin mevsimlik işçi,

Orta Anadolu köylerini insansız bırakmaya, pancar üreticileri de köylerini terk etmeye iten bir manzaranın düşünülmesi bile bir kâbus…

Pancar üreticisinden melasçısına, şeker işçisinden süt üreticisine ve damızlık sığır yetiştiricisine kadar ulusal zenginliğimize “öz kaynaklık” etmiştir bu fabrikalar.

***

2014 de 2017’nin BİR ÖNERME ve ÖNGÖRÜSÜ

Daha 2014 yılında 2017 yılına dikkat çekerek  “2017’de AB’nin şeker kotalarını ve şeker ticaretini serbest bırakacağı için şeker fabrikalarını ve bizleri bekleyen önemli tehlike”  diyen dönemin Kayseri Şeker’in yöneticisi ve Kayseri Pancar Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay’ın 4 yıl önceki öngörülerini hiçbir yorumsuz sizlerle paylaşıyorum:

“Biz, yönetime geldiğimizde Kayseri Şeker batma noktasındaydı, 35 milyon yıllık zararı ve 650 milyon lira borcu varken, yıllık cirosu 600 milyon liraydı. 6 yıllık, bir yıl ödemesiz 250 milyon lira krediyi Garanti, İş, Şeker ve Halk bankalarından aldık. 3 bin çalışanın bir kısmını emekli ederek bir kısmını tazminatla işten çıkararak, 2 bin kişiye düşürdük. Zarara sebep olan asıl alanımız dışındaki ortaklıkları tasfiye ettik. Birinci yıl sonunda 71 milyon net karla tarihi rekor kırdık. Bunu 60 milyon faiz yüküne rağmen gerçekleştirdik. Üç yılda 222 milyon kar sağladık. Bu ayakta durmamıza yol açtı. Biz, 300 milyon sermayeli bir şirketiz. Sermayemizin yüzde 56’sı Kayseri pancar kooperatifl erine, yüzde 11’i Özelleştirme İdaresi’ne, yüzde 33’ü diğer pancar kooperatifl erine ait. 31 kurumsal ortağımız var. Son yılda 780 milyon lira ciro yapıp 122 milyon kar ettik. Bunu iş disiplini, mali disiplin, verimlilik ve masrafları kısma ile sağladık.” “

“VARLIK SATIŞIYLA DEĞİL, KAPASİTELERİ ARTIRILMIŞ FABRİKALAR’IN KİRAYA VERİLMESİYLE YOLA DEVAM EDİLMELİ.”

Devam ediyordu öneri ve öngörülerine Akay:

 “Devlet kuruluşu olan Türk Şeker’in elindeki 1150 ton kotalı 25 fabrikası doğru değerlendirilip düşük kapasiteli, verimsiz olan bir bölümü kapatılmalı, 12-13 tanesi ise kapatılanların kotalarının aktarılmasıyla, farklı bir özelleştirme modeliyle, varlık satışıyla değil, kapasiteleri artırılmış olan fabrikaların kiraya verilmesiyle yola devam edilmeli. Böylece fabrikalar, düzenli ve AB ile fiyat rekabeti yapabilecek bir yapıya kavuşturulmalıdırlar. Ancak, bu durumda fabrikaların bir kısmı hayatiyetini sürdürürken, pancar üreticileri de köylerini terk etmek zorunda kalmazlar”

…Evet, 4 yıl öncesi bu piyasanın içinden bir sesin “2017 öngörüsü

***

Ama uyarılarak dikkat çekilen satış yöntemine ilişkin ” varlık satışıyla değil” hususu şimdi “varlık satışı yöntemiyle” yapılıyor.

Dahası var! “Satışlara yapılacak itirazları önlemek” için ihale şartnamesinde kılı kırk yarıyorlar ki hükümet  “kararlı” görünüyor.

***

Şekerin en fazla kullanıldığı  çikolata-şekerleme  Pazarı, bu sektörde başa güreşen firmalar yönüyle bugün  bir elmanın iki yarısı gibi ayrışık durumda..

“früktoz”u kullanan Ülker ve Eti

“Pancar şekeri”ni kullanan Torku ve Tadelle

Ülker Grubu’nun son zamanlarda AKP ile yaşadıkları malum..

Akıllara şu soruda geliyor. AKP hükümeti Ülker’in yerine Torku’ya mı meyletti?

Bu işin bir hayli yaygın siyasi dedikodusu ama hemen herkesin cevap aradığı ve merak ettiği soru şu:

Şeker fabrikalarını satmayı kafaya koyan AKP hükümeti ,” şeker” den “tatlı para” kazanmanın “su basmanı”nı mı atıyor?

Bir şeyler göreceğiz ama umarız iyi şeyler görürüz.

Ama doğrusu tribüne oynamayan dürüstlüğüne, eğitimine ve pratiğine güvendiğim eski Merkez Bankası Başkanı soyadı adaşım sayın Durmuş Yılmaz’ın Pazartesi günü “Şeker Önü”nde  açıklayacağı düşünceleri çok merak etmiyor değilim.

 

YORUMLAR Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı.. Belki İlk Yorumu Sen Yapmalısın..

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN

HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com