Tür­ki­ye’de İç De­ne­tim­den Kim Neden Ra­hat­sız­lık Du­yu­yor?

27 Kasım 2021
0 Yorum Yapıldı Yorum Yaz
444 defa okundu.
Tür­ki­ye’de İç De­ne­tim­den Kim Neden Ra­hat­sız­lık Du­yu­yor?

De­ne­tim temel bir yö­ne­tim fonk­si­yo­nu ola­rak kamu yö­ne­ti­mi zin­ci­ri­nin en önem­li hal­ka­sı­dır. Öyle ki bir ku­ru­mun amaç­la­ra ulaş­ma de­re­ce­si, kay­nak­la­rın bu amaç­la­ra ve ku­ral­la­ra uygun şe­kil­de kul­la­nı­lıp kul­la­nıl­ma­dı­ğı doğru bir de­ne­tim­le or­ta­ya çı­ka­rı­la­bi­lir. De­ne­tim sü­re­ci doğru iş­le­til­di­ğin­de sap­ma­la­rın se­bep­le­ri de gö­rü­le­bi­lir. Yani de­ne­tim hem so­nuç­lar­la hem de se­bep­ler­le il­gi­li ol­du­ğu gibi plan­la­ma­nın ba­şa­rı­sı as­lın­da de­ne­tim­le sağ­la­na­bi­lir. Bugün Tür­ki­ye’nin de ih­ti­yaç duy­du­ğu de­ne­tim mo­de­li hata, kusur ya da suç oluş­tu­ğun­da değil bun­lar daha mey­da­na gel­me­den önce mü­da­ha­le­ye imkan ta­nı­yan erken uyarı sis­te­mi ku­ra­bil­mek­tir.
De­ğil­se hata çı­kın­ca onu tes­pit ya da tef­tiş etmek, kla­sik yö­ne­tim mo­de­li­nin aç­maz­la­rıy­la do­lu­dur Bi­li­yo­rum şimdi siz so­ru­yor­su­nuz “Bu durum bile ül­ke­miz­de la­yı­kıy­la ya­pı­la­maz­ken ön­ce­den önlem almak bir hayal değil mi?” diye…
El­bet­te bu ya­zı­nın bir da­ya­na­ğı var. O da Tür­ki­ye’de şu ya da bu se­bep­le ku­rul­muş olan iç de­ne­tim sis­te­mi­nin var­lı­ğı­dır. Madem kur­du­nuz bu ya­pı­yı doğru dü­rüst ça­lış­tı­rın, dev­le­te bir kat­kı­sı olsun… Kamu ku­rum­la­rın­da yıl­lar­dır göz­lem­le­di­ğim bir şey var. Salt tef­tiş odak­lı yö­ne­tim an­la­yı­şı ku­rum­lar­da ce­za­lan­dır­ma ve korku kül­tü­rü­nü hakim kı­lı­yor ve bü­rok­rat­lar he­de­fe ras­yo­nel şe­kil­de iler­le­mek ye­ri­ne ini­si­ya­tif al­mak­tan gi­de­rek uzak­la­şı­yor­lar.
Bu se­bep­le iç de­ne­ti­min ol­ma­dı­ğı bir kamu yö­ne­ti­mi sis­te­mi dü­şü­nü­le­mez. Özel­lik­le Av­ru­pa Bir­li­ği ül­ke­le­rin­de, hesap ve­ri­le­bi­lir­li­ğin ve şef­faf­lı­ğın sağ­lan­ma­sı he­de­fiy­le iç de­ne­tim et­ki­li şe­kil­de kul­la­nıl­mak­ta­dır.
Tür­ki­ye’de iç de­ne­tim 2000’li yıl­lar­da gün­de­me gelip be­lir­li bir yasal çer­çe­ve ka­zan­mış olsa da bugün ciddi ek­sik­lik­ler içe­ri­sin­de asıl iş­le­vi­ni ye­ri­ne ge­ti­re­me­mek­te­dir. Zira yet­ki-so­rum­lu­luk den­ge­si sağ­lık­lı şe­kil­de iç de­net­çi­le­re ve­ril­me­mek­te ve üst yö­ne­ti­ci­le­rin azım­sa­na­ma­ya­cak bir kısmı bunu adeta bir yük ola­rak gör­mek­te­dir.
Şu an tüm kamu ku­rum­la­rın­da 2069 iç de­net­çi kad­ro­su bu­lu­nur­ken bun­la­rın sa­de­ce 900’üne atama ya­pıl­dı­ğı gö­rül­mek­te­dir. İç de­ne­tim bi­rim­le­ri­nin ve iç de­net­çi­le­rin da­yan­dı­ğı temel kanun 5018 sa­yı­lı Kamu Mali Yö­ne­ti­mi ve Kont­rol Ka­nu­nu’dur.
İç de­ne­tim bi­rim­le­ri­nin ku­ru­lu­şu­na imza atan, dö­ne­min Baş­ba­kan­lık Müs­te­şa­rı Prof.​Dr. Ömer Din­çer “Tür­ki­ye’de de­ği­şim yap­mak neden bu kadar zor?” baş­lık­lı ki­ta­bın­da iç de­ne­tim me­ka­niz­ma­sı­nın ge­ri­ye iti­li­şi­ni ve et­ki­siz­leş­ti­ril­me­si­ni şu şe­kil­de izah et­mek­te­dir: “İç ve dış de­ne­ti­min içiçe geç­miş halde ele alın­dı­ğı tef­tiş ku­rul­la­rın­da in­ce­le­me ve so­ruş­tur­ma bir­lik­te yü­rü­tül­mek­tey­di. Yeni yapı oluş­tu­ru­lur­ken tef­tiş ku­rul­la­rı­nın yetki ve so­rum­lu­luk­la­rı­nın göz­den ge­çi­ril­me­me­si; in­ce­le­me ve so­ruş­tur­ma ile sı­nır­lan­dı­rıl­ma­mış ol­ma­sı yetki kar­ma­şa­sı­na sebep olmuş, güçlü ge­le­ne­ğe ve mes­le­ki da­ya­nış­ma­ya sahip olan mü­fet­tiş­le­rin iç de­ne­tim üze­rin­de de be­lir­le­yi­ci ol­ma­sıy­la so­nuç­lan­mış­tır. Ay­rı­ca tepe yö­ne­ti­ci­le­ri­nin bu yeni ya­pı­yı ye­te­rin­ce ta­nı­ma­ma­sı veya iç de­net­çi­le­ri gö­rev­len­dir­me ko­nu­sun­da te­red­düt­ler­de ge­çir­me­si, ku­rum­sal ge­liş­me ve öğ­ren­me im­kan­la­rı­nı sı­nır­lan­dır­mış­tır.” NE YA­PIL­MA­LI?
İç de­net­çi­ler bu­lun­duk­la­rı ku­rum­la­ra nes­nel yönü ağır basan bir gü­ven­ce ver­mek­te ve aynı za­man­da da­nış­man­lık hiz­me­ti sun­mak­ta­dır. Bu gü­ven­ce uy­gun­luk de­ne­ti­mi, mali de­ne­tim, per­for­mans de­ne­ti­mi ve bi­li­şim de­ne­ti­mi ile sağ­lan­mak­ta­dır. Fa­ali­yet­le­rin et­ki­li, eko­no­mik, ve­rim­li ve mev­zu­ata uygun bir şe­kil­de ger­çek­leş­ti­ri­lip ger­çek­leş­ti­ril­me­di­ği de iç de­ne­tim­le be­lir­len­mek­te­dir. Ay­rı­ca per­for­mans bazlı çok yönlü ana­liz­ler ger­çek­leş­ti­re­bil­mek­te­dir.
Buna göre iç de­net­çi­le­rin ba­ğım­sız­lı­ğı ve doğ­ru­dan bağlı ol­duk­la­rı üst yö­ne­ti­ci­ler ta­ra­fın­dan des­tek­len­me­le­ri çok önem­li. Öyle ki il­gi­li ka­nun­da iç de­net­çi­le­re asli gö­rev­le­ri dı­şın­da hiç­bir görev ve­ri­le­me­ye­ce­ği hükmü bu­lun­mak­ta­dır.
İç de­net­çi­ler, iç de­ne­tim plan­la­ma­sı­nı o ku­ru­mun en üst yö­ne­ti­ci­si­nin onayı ile ger­çek­leş­tir­mek­te ve ra­por­la­rı­nı da doğ­ru­dan üst yö­ne­ti­ci­ye sun­mak­ta­dır. Ay­rı­ca bu ra­por­lar üst yö­ne­ti­ci ta­ra­fın­dan en geç iki ay için­de İç De­ne­tim Ko­or­di­nas­yon Ku­ru­lu­na gön­de­ri­li­yor. Bir Sa­yış­tay de­ne­ti­mi sı­ra­sın­da bu ra­por­lar büyük önem ta­şı­yor.Gelin görün ki Cum­hur­baş­kan­lı­ğı ta­ra­fın­dan ya­yın­la­nan Ku­rum­la­rın Ku­ru­luş Ka­rar­na­me­le­ri­ne gir­me­le­ri is­ten­me­miş­tir!
Bu du­rum­da üst yö­ne­ti­ci­ler de iç de­ne­ti­mi ge­rek­siz bul­mak­ta ya da ken­di­le­ri açı­sın­dan bir zaman kaybı ola­rak gör­mek­te­dir. Dün ko­nuş­tu­ğu­muz Kamu İç De­net­çi­le­ri Der­ne­ği Baş­ka­nı Ba­ha­dır Topal acil atıl­ma­sı ge­re­ken adım­la­rı şu şe­kil­de sı­ra­la­dı: “Ön­ce­lik­le iç de­ne­ti­min mali de­ne­tim ile sı­nır­lı bir de­ne­tim me­ka­niz­ma­sı ol­ma­dı­ğı­nı be­lirt­mek is­ti­yo­rum. İç De­ne­tim fa­ali­yet­le­ri­nin daha etkin ve ve­rim­li hale ge­ti­ril­me­si için acil ola­rak ele alın­ma­sı ge­re­ken ko­nu­lar ise, Kamu Kurum ve Ku­ru­luş­la­rı­nın Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Ka­rar­na­me­le­rin­de yer alan Hiz­met Bi­rim­le­ri­ne, İç De­ne­tim Baş­kan­lık­la­rı­nın ek­len­me­si, etkin bir insan kay­na­ğı yö­ne­ti­mi için İç De­net­çi yar­dım­cı­lı­ğı­na ben­zer bir me­ka­niz­ma­nın ku­rul­ma­sı, halen Ha­zi­ne ve Ma­li­ye Ba­kan­lı­ğı bün­ye­sin­de fa­ali­yet gös­te­ren İç De­ne­tim Ko­or­di­nas­yon Ku­ru­lu­nun ve bu ku­ru­lun sek­re­tar­ya gö­re­vi­ni yü­rü­ten Kamu İç De­ne­tim Uyum­laş­tır­ma Da­ire­si Baş­kan­lı­ğı­nın ku­rum­sal alt­ya­pı­sı­nın güç­len­di­ri­le­rek Cum­hur­baş­kan­lı­ğı­na bağlı özerk bir yapı ha­li­ne ge­ti­ril­me­si, Ülke ge­ne­lin­de Ku­rum­la­rın iç de­net­çi kad­ro­la­rı­nın %40 ora­nın­da dolu ol­du­ğu dik­ka­te alın­dı­ğın­da bu oranı en azın­dan %70 e çı­ka­ra­bil­mek için kad­ro­la­rı ol­du­ğu halde Kamu İç De­net­çi­si ata­ma­yan ida­re­le­re bu ata­ma­la­rın ya­pıl­ma­sı­nın teş­vik edil­me­si, kı­sa­ca­sı Dev­let bü­yük­le­ri­mi­zin İç De­ne­tim Mü­es­se­si­ne sahip çık­tı­ğı­na iliş­kin hızlı ve ka­rar­lı adım­la­rın atıl­ma­sı önem arz et­mek­te­dir. El­bet­te bu­nun­la bir­lik­te ek gös­ter­ge ve üc­ret­ler­de­ki iyi­leş­tir­me­le­rin de ya­pıl­ma­sı ge­rek­li­li­ğin­den bah­set­me­den ge­çe­me­ye­ce­ğim.”Gö­rül­dü­ğü üzere bugün dev­le­tin içe­ri­sin­de çok önem­li bir fonk­si­yo­nu ve nasıl en­gel­ler­le bo­ğuş­tu­ğu­nu ak­tar­ma­ya ça­lış­tım. İç de­ne­tim kurum yö­ne­ti­ci­le­ri için bir yük ya da risk değil ak­si­ne yükü ve riski azal­tan me­ka­niz­ma ola­cak­tır. İç De­ne­ti­min daha etkin ve ve­rim­li hale ge­ti­ril­me­si için, Ha­zi­ne ve Ma­li­ye Ba­kan­lı­ğı ile Cum­hur­baş­kan­lı­ğı’nın il­gi­li bi­rim­le­ri ön­ce­lik­le, İç De­ne­tim Baş­kan­lık­la­rı­nı Ana­ya­sa ile uyum­lu şe­kil­de Ku­rum­la­rın Ku­ru­luş Ka­rar­na­me­le­ri­ne hiz­met bi­ri­mi ola­rak ek­le­ye­rek ve boş iç de­net­çi kad­ro­la­rı­na atama ya­pıl­ma­sı­nı teş­vik ede­rek baş­la­ya­bi­lir­ler.

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu.
YORUMLAR Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı.. Belki İlk Yorumu Sen Yapmalısın..

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN

Nude straight boys with monster cocks gay Fucking the Nerd - straight, boys, Nude Nasty Gay fuck 1 - Nasty, fuck, Gay Blacks On Boys - Gay Bareback BBC Nasty Gay Fuck 08 - Blacks, On, Boys Blacks On Boys - Hardcore Interracial Gay Fuck Video 13 - Blacks, On, Boys Blacks On Boys - Nasty Hardcore Interracial Gay Fuck 02 - Boys, Blacks, On